Tek düzen hesap planı nedir?
15/10/2018
admin
Paylaş

Tek Düzen Hesap Planı Nedir?

İşletmelerin muhasebe işlemlerinin tamamının kayıt altına alınması konusunda kullanılacak, belli sistem dâhilinde hazırlanan hesapların bulunduğu liste tek düzen hesap planı nedir sorusunun en net cevabıdır. Ülkemizde bilanço esası dâhilinde ticari defter tutmakta olan işletmelerin kanun ile yürürlüğe girmiş olan tek düzen hesap planı kapsamında uygulama yapmak zorunluluğu bulunur. Hesap planında belirlenen kodlar üzerinde kesinlikle değişim yapılamaz. İşletmeler kendilerine uygun olan kodları muhasebe kayıtlarının hepsinde kullanmalıdır. Tek düzen hesap planı uygulaması işletmeler tarafından kabul görmüş ve muhasebe ilkeleri ile kullanılmaktadır. Bilanço esasına tabi olan işletmelerin hepsi bu hesap planını kullanarak mali tablolarının hepsini düzenleyebilir. Tek düzen hesap planı dâhilinde tutulan muhasebe kayıtların işletmelerin bilgilerinin ve verilerin rapor halinde kullanılmasını da sağlar. Bu sayede işletmeler mali tablolarını alarak işletmesinin nasıl ilerlediğine, kar ve zararına detaylı şekilde bakabilir. Yapılacak olan doğru kayıtlar işletmeler için oldukça önemlidir.

Mali Tablolar

Mali tablolar incelendiği zaman farklı birkaç adete ayrıldığımı görebiliriz. Yalnız herkes tarafından bilinen ve kullanılan şekilde ikiye ayrılmaktadır. Temel finans tabloları ile diğerleridir. Finansal olan tablolar içinde;

Gelir tablosu

Bilanço yer alır.

Gelir Tablosu

İşletmelerin belli başlı dönemleri içinde elde etmiş olduğu bütün gelirlerle beraber, yine bu dönem içinde elde edilen maliyetler ve giderlerin detaylarıdır. Bu tablonun ortaya çıkartılması sonucunda dönemin net karı ile zararı ortaya çıkartılır. Gelir tablosu işletmelerin belirledikleri dönemler içinde uygulamalarını ortaya çıkartmaya yarayacaktır.

Gelir Tablosu Türleri

Gelir tablosu kapsamında iki çeşitten bahsedilebilir. Bunlardan ilki rapor tipinde olan diğeri de hesap tipinde olandır. Gelir tablosu kapsamında yer alan ilkelerin asıl amacı;

Gelirlerin, yapılan satışların, yapılan giderlerin, satışların genel maliyetlerinin, kar ile zararları içeren tüm hesapların, belli başlı dönemler içinde işletmelerin uygulamaların ortaya çıkartılan sonuçlarının gerçek niteliklere uygun ve sınıflandırılmış biçimde gösterilmesini sağlamadır.

Gelir tablosu düzenlenmesi işlemlerinde mali tablolarda kullanılmakta olan ilkelerin hepsi esas alınmaktadır. Tablonun düzenli şekilde hazırlanmasında işletmenin gerçek faaliyetlerinden elde edilen gelirleri devamlılık sağlayan farklı faaliyetlerden elde edilen gelirler ve devalılık olmayan olağan dışı elde edilmiş gelirlerin tamamı ayrı şekilde gösterilmektedir.

Yapılan tüm satışlar, karlar ile gelirler, maliyetler, zararlar ve giderlerin tamamının brüt rakamları üstünden gösterilmektedir. Satışlar kar ile gelir kalemleri, zarar ile giderleri karşılaştırmak amacıyla gelir tablosunda çıkarılmamaktadır.

İşletmelerin tamamı gelir tablosu kapsamında örneklerini sağlama yaparak, hesaplarındaki karşılaştırma işlemlerini kolaylaştırmak adına, anlama konusunda birlik sağlamak için tek düzen hesap planı dâhilinde rapor almalıdır. Gelir tablosunda var olan hesaplar arasında işletmeler mahsup işlemleri yapamaz. Gider ve gelir kalemlerinin var olduğu grupların toplam rakamlarının % 20’lik dilimini aşması durumunda oluşan rakam farklı bir kalem adı altında gösterilmektedir. Tutar bulunmayan hesap planındaki kalemlerde gelir tablosundan kesinlikle yer almaz.

Bilanço

İşletmeler belli dönemler içinde, özellikle de mali dönemin sonucunda alacak ile borç rakamlarını izlemek adına oluşturulan özel cetvele bilanço adı verilir. İşletmelerin belli zaman içinde sahip oldukları borç, varlıklar ve sermaye dengesini gösteren tablo olarak da tanımlanabilir. Bilanço iki kısımdan meydana gelir. Aktif ve pasif kısımdır. Pasif kısımda borç ile sermaye yer alırken, aktif kısımda varlıklar bulunur. Bilançonun düzenlemesinde asıl amaç, belli dönemde işletmenin mali açıdan durumun açık hale getirilmesidir. Bu açıdan bilançoda;

İşletmenin finansal anlamda gücü

İşletmenin finansal yapısı

Kar ile zarar konusunda oluşan rakamları

Varlıkların rakamsal açıdan değerleri

İşletmelerin ödenmesi gereken olan borç tutarları

Alınan kredi rakamları

Yabancı kaynak rakamları

Dönen varlıkların tutarları

İşletme için ayrılan sermaye rakamı

İşletmeler meydana getireceği bilançolarını ver mevzuatını dikkate alarak düzenlerse buna mali bilanço ya da vergi bilançosu adı verilir. Hazırlanan bu raporda işletmenin kar olarak ortaya çıkartılan sonuç rakamı, kurumun vergi matrahını da belirtir. Ticaret kanunu kapsamında hazırlanacak olan bilançolar da ticari bilanço olarak adlandırılır. Bilançolar işletmelerin mali durumlarının ortaya çıkartıldığı tablolar olduğundan dolayı önemli detaylar içerir. Özellikle karlılık, bankalar nezdinde itibar, vergi bakımında itibar ve likidite sağlamak adına gereklidir.

 



BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
  • Şaşırtıcı
  • Güzel
  • Üzücü
  • Kızdırıcı
  • Gereksiz
  • İlginç